▲ Դեպի վեր

ՎԵՐՋԻՆ ԼՈւՐԵՐԸ

Հույս ունեմ, որ կկարողանանք Ռոբերտ Աբաջյանի հերոսությանն արժանի ապրել՝ անկախ նրանից, թե ինչով ենք զբաղվում. Նիկոլ Փաշինյան

Որդիս հարցրեց՝ արդյո՞ք մահանալու ես. իմ ախտորոշմամբ մի քանի շաբաթ են ապրում. Անի Քոչարի բացառիկ հարցազրույցը

Վարչապետն աչքի ընկած դիրքապահներին պարգևատրել է հայկական ժամացույցներով

Կապ չունի՝ ով է իշխանությունը,կբացահայտեմ՝ շահարկվել է Ռիտա Սարգսյանի անունը. Իրինա Հարությունյանը՝ անսպասելի զանգի մասին

Այն ամենի մեջ, ինչը որ ես եմ անում, օրհնված մի բան կա. Աննա Գիվարգիզյան



2015-07-06 15:04:42

Գուցե քչերին է հայտնի, որ արդեն 7 տարի շարունակ Մոսկվայում տպագրվում է «Ժամ» անունը կրող մշակութային ամսագիրը, որը ներկայացնում է ժամանակի պատմությունը և արվեստը: Ամսագրի հիմնադիրը և գլխավոր խմբագիրը՝ մշակութաբանության դոկտոր Աննա Գիվարգիզյանը, իր գլխավոր նպատակներից մեկն է համարում օտարերկրացիներին ներկայացնել հայկական մշակույթը, դրա արժեքները և, առհասարակ, հայ մարդու պատմությունը: Asekose.am-ի թղթակիցը զրուցել է Աննա Գիվարգիզյանի հետ՝ ամսագիրը ստեղծելու իր մտադրության, դրա գործունեության, ուղղվածության և Մոսկվայում հայկական ամսագիր տպագրելու դժվարությունների և դրական կողմերի մասին:
 

Որքա՞ն ժամանակ է, ինչ իր գործունեությունն է ծավալում «Ժամ»  ամսագիրը:

2008թ-ին ես և ամուսինս՝ Արմեն Հովհաննիսյանը, բացեցինք տպարան-հրատարակչություն: Դա արեցինք հատուկ նրա համար, որպեսզի հրատարակենք «Ժամ»  ամսագիրը: Եվ հենց այդ թվականի նոյեմբերի 30-ին «ծնվեց» մեր ամսագրի առաջին համարը: Պետք է ասեմ, որ ի սկզբանե հրատարակչություն բացելու նպատակը ոչ միայն ամսագիր տպագրելն էր, այլ նաև՝ գրքեր հրատարակելը: Բայց ինչպես ամսագիրը ծնվեց շատ երկար խմորումներից հետո, այնպես էլ մեր առաջին հեղինակային գիրքը. այն լույս տեսավ դրանից 7 տարի անց:  Երբ պատրաստվում էի գիտական թեզիս պաշտպանությանը, որոնումների մեջ էի: Այդ ժամանակ սկսեցի ուսումնասիրություններ կատարել: Ինքս հասկանում էի, որ ունեմ ինչ-որ մի բան ներկայացնելու, ցույց տալու, բայց թէ ինչ՝ դեռ չէի գիտակցում: Մոսկվայում սովորելու տարիներին ուզում էի հասկանայի, թե ինչ մթնոլորտ է տիրում այնտեղ, թե ինչպես են մտածում այնտեղ ապրող և սովորող հայերը, ինչ հոգևոր արժեքներ կային այնտեղ: Ես պարտավոր էի գիտակցել, թե հայ մարդը, տվյալ ժամանակահատվածում ապրելով օտար վայրում, ինչ հոգևոր արժեքի կարիք ունի կամ իր մոտ ինչն է բացակայում, որպեսզի ես կարողանայի այդ ամենը ներկայացնել իմ գիտական թեզում: Այդ պրակտիկ ուսումնասիրությունների հետևանքով  ծանոթացա մի շարք հայերի հետ, որոնցից շատերը հետագայում իմ աշակերտները դարձան, իսկ նրանցից շատերն էլ այս պահին աշխատում են «Ժամ» ամսագրում: Բացի դրանից, այդ ժամանակ սկսեցի հայկական մշակույթ և հայոց լեզու դասավանդել Մոսկվայում ապրող հայ երեխաներին, ովքեր, սակայն, շփվում էին ռուսերեն լեզվով: Դասավանդման տարիներին փորձում էի այդ երեխաների միջոցով հասկանալ, թե ինչու են նրանք ցանկանում հայերեն սովորել և չեմ թաքցնի ու կասեմ, որ նրանցից շատերը նշում էին, որ իրենք ամոթ են համարում այն, որ հայ են: Այդ ժամանակ ես հասկացա, որ խնդիրը փոքր-ինչ ավելի խորն է. այն կապված էր հոգևոր արժեքների պահպանման հետ:

Իսկ վաղուց է, ի՞նչ ամսագիր ստեղծելու նպատակ եք ունեցել:

Սեփական ամսագիր ունենալու, ընդհանրապես, հրատաչակչական գործունեությամբ զբաղվելու նպատակ դեռ փոքր տարիքից եմ ունեցել: Նույնիսկ դպրոցական տարիքում երազներ էի տեսնում, որ բացում եմ փոստարկղը և այնտեղից շատ նամակներ, բացիկներ էին թափվում վրաս, ինչից հետո ես պարզապես երջանիկ մարդ էի դառնում: Տարիների ընթացքում արդեն ձևավորվեց իմ աշխարհայացքը և մտածելակերպը, ինչի արդյունքում ամսագիրը ստեղծելուց հետո այն էլ ավելի կատարելագործեցի և պարզ հասկացա, թե ինչ է հարկավոր ընդգրկել դրա մեջ:

Ի սկզբանե՝ ո՞րն է եղել «Ժամ»  ամսագրի և դրա ստեղծագործական կազմի նպատակը:

Ամսագրի ամենահիմնական նպատակը օտար միջավայրում հայկական մշակույթի, պատմության և արվեստի տարածումն է, այսինքն մեզ՝ հայերիս, ներկայացնելը: Հենց դա է պատճառը, որ ամսագիրը ռուսերեն լեզվով է՝ չնայած որ դրանում հայերեն էջեր էլ կան:

Հետաքրքիր է՝ արդյո՞ք հեշտ է բնակվելով Մոսկվայում՝ տպագրել հայկական ամսագիր: Վաճառքի քանակը և, առհասարակ, մարդկանց վերաբերմունքը ձեզ գոհացնում է:

Քանի որ մեր ամսագիրն առաջին իսկ օրվանից գրանցվել է Մոսկվայում, այն համարվում է ռուսական մամուլ: Թեև այն իր բովանդակությամբ հայկական է, բայց որպես այդպիսին համարվում է ռուսական ամսագիր: Շատ մարդկանց համար «Ժամ» ամսագիրը հայտնության պես մի բան էր: Այժմ նպատակներից մեկը նաև այն է, որ մեզ համար հոդվածներ պետք է գրեն ազգությամբ ոչ թե հայեր, այլ՝ արտերկրացիներ:

Ինչպես նշեցիք, արդեն երկար տարիներ է, ինչ Մոսկվայում «Ժամ» ամսագիրն իր ակտիվ գործունեությունն է ծավալում, սակայն Հայաստանում այն քչերին է հայտնի: Ո՞րն է պատճառը, որ այս տարիների ընթացքում ամսագիրը Հայաստանում չի ներկայացվել:

Ամենահիմնական պատճառներից մեկը, երևի, իմ զբաղվածությունն է եղել: Ինձ շրջապատող բոլոր մարդիկ ինձ ասում են, որ ես ուղղակի պարտավոր եմ այն ներկայացնել և ավելի հայտնի դարձնել Հայաստանում: Բայց երևի թե ես նման եմ այն ծնողի, ով գիտի իր երեխայի արժեքի մասին և ավելորդ անգամ չի ցանկանում գովաբանել: Բայց նշեմ, որ հիմա արդեն հասկացել եմ, որ եթե ես ուզում եմ, որպեսզի իմ խոսքը տեղ հասնի նաև իմ հայրենիքում, ապա պետք է դիմեմ որոշակի քայլերի, քանի որ իմ արած աշխատանքը ես նվիրաբերություն եմ համարում. նվիրաբերություն այն առումով, որ ինքը գաղափարական գործ է: Երբեք չեմ փորձել ուշադրություն դարձնել ժամանակ առ ժամանակ հանդիպող հիասթափություններին, փորձում եմ միշտ առաջ քայլել: Օրեր առաջ, երբ վերադարձել էի Հայաստան, հանդիպում եմ ունեցել մի շարք մտավորականների հետ, որոնց հետ քննարկել և խորհրդակցել ենք այն առաջիկա քայլերի շուրջ, որոնք որ կօգնեն «Ժամ» ամսագիրը Հայաստանում հայտնի դարձնելու համար:

Որքանով որ տեղյակ եմ, ամսագիրը լույս է տեսնում տարվա մեջ 4 անգամ: Մինչ այդ պատրաստվում և խմագրվում են դրանում տեղ գտած նյութերը, հոդվածները: Ընդհանուր առմամբ, կարելի է ասել, որ բավական ծավալուն աշխատանք է տարվում: Ի՞նչ եք կարծում՝ ձեր խոսքը, այնուամենայնիվ, տեղ հասնում է օտարերկրացիների շրջանում:

Կարծում եմ, որ՝ այո: Մեր ընթերցողները գիտեն արդեն, թե ինչ տեսակ նյութեր են տեղ գտնում մեր ամսագրում: Լինում են դեպքեր, երբ մարդիկ նույնիսկ զանգահարում են այս կամ այն նյութի համար, հարցնում են, թե որտեղից կարող են ձեռք բերել ամսագիրը և այլն: Դա ինձ համար շատ նշանակալից է, քանի որ ստացվում է, որ 7 տարի առաջ լույս տեսած ամսագիրը մինչ օրս արդիական է: Դա ինձ համար շատ կարևոր է: Մենք արդեն ունենք մեր մշտական համակիրները, ընթերցողները, որոնց քանակը ես կցանկանայի, որ էլ ավելի շատանար:

Ովքե՞ր են տեղ գտնում «Ժամ» ամսագրում: Արդյո՞ք նրանք միայն այն մարդիկ են, ովքեր տարիների ընթացքում իրենց ծավալած գործունեությամբ կարողացել են իրենց ուրույն տեղը և դիրքը ապահովել մշակութային կյանքում:

Մեզ մոտ չկան փոփ աստղեր կամ արհեստական շրթունքներով անձինք: Հիմնականում մենք ներկայացնում ենք արժեքներ, որոնցից ամեն մեկը մի առանձին աշխարհ է: Լինում են նաև դեպքեր, երբ մենք անդրադառնում ենք երիտասարդների, ովքեր որ այդքան էլ հայտնի չեն: Բայց ի ուրախություն մեզ՝ ամսագրի հրատարակվելուց հետո իրենց շուրջ հետաքրքրություն է առաջանում: Բացի մշակութային ուղղվածություն ունեցող հոդվածներից, մշակութային գործիչների հետ մեր հարցազրույցներից, մենք մեր էջերում ներկայացնում ենք նաև ներկայիս հասարակական կյանքը, ինչը, կարծում եմ, ևս կարևոր է:

Բացի Ռուսաստանից, որո՞նք են այն քաղաքները, որտեղ ևս առաքվում է «Ժամ» ամսագիրը:

Եվրոպական այն բոլոր երկրներում, որտեղ որ կան հայ համայնքներ, ինչպես նաև ամսագիրը վաճառքի է դրված Հայաստանում: Բացի այդ տեղեկացնեմ, որ մենք էլ մեր կողմից մոսկովյան մշակութային էլիտային, բոլոր դեսպանատներին պարզապես ուղարկում ենք մեր ամսագրի նոր համարները:

Զրույցի սկզբում խոսեցիք նաև ձեր կողմից հրատարակված գրքերի մասին: Կցանկանայի տեղեկանալ, թե ի՞նչ փուլում է գտնվում ձեր գործունեության այդ հատվածը և թե ո՞րն է եղել ձեր կողմից տպագրված առաջին գիրքը:

Մեր կողմից հրատարակված առաջին գիրքը «Ղարաբաղյան օրագիր»-ն է, որի թեման պատահական չենք ընտրել: Գտնում եմ, որ այսօր Արցախի խնդիրը բոլորինս է: Ես ինքս հիշում եմ պատերազմի տարիները, ինքս գիտեմ, թե ինչ է նշանակում մոմի լույսի ներքո սովորելը: Այդ իսկ պատճառով ես որոշեցի, որ պետք է ինչ-որ շարք անեմ՝ հրատարակելով Արցախին նվիրված գրքեր: «Ղարաբաղյան օրագիր» գիրքը ռուսերեն լեզվով է: Ի դեպ ասեմ, որ ադրբեջանցիները որոշ ժամանակ առաջ գրել էին, որ իրենք իրենց մեծ երկուսն են նշանակում «Ղարաբաղյան օրագիր» գրքին: Սա ինձ համար շատ ավելի մեծ և կարևոր գնահատական էր, քան այն, որ եթե հայերից ինչ-որ մեկն իր դրական խոսքն ասեր:

Իսկ կան արդյո՞ք նոր ծրագրեր և նպատակներ՝ կապված ամսագրի հետ, որոնք որ կփորձեք իրականություն դարձնել առաջիկայում:

Առաջիկայում նպատակ ունեմ ինչ-որ հետաքրքիր բան կազմակերպելու: Դեռ հստակ չեմ որոշել, թե դա ինչ կլինի, բայց ցանկությունս մեծ է, որ այն մարդիկ, ովքեր որ հայտնվում են մեր ամսագրում և ովքեր հետագայում ինչ-որ մրցանակներ կստանան մեր կողմից, թեկուզև գումարային մրցանակ, դա իրենց համար հաղթանակ համարեն: Սրանից բացի, մենք փորձում ենք ամեն անգամ նորովի ներկայացնել մեր ամսագիրը՝ պարբերաբար նոր խորագրեր մտածելով: Պետք է ասեմ, որ այն ամենի մեջ, ինչը որ ես եմ անում, օրհնված մի բան կա, որովետև ամեն ինչ անկախ ինձանից է ստացվում: Չեմ թաքցնի և կասեմ, որ ինքս գիտակցում եմ, որ այն, ինչ ես եմ անում, ուղղակի անհրաժեշտ է:

Հեղինակ՝ Սաթենիկ Խաչատրյան







Нравится





Կայքում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Asekose.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ: Նյութերի ներքո` վիրավորական ցանկացած արտահայտություն կհեռացվի կայքից:

Լրահոս

На следующий день я пришел в редакцию с большим советским фотоаппаратом. Эта камера снимала на широкую пленку. На каждом пленке можно было снять 12 кадров. Заняв свое место, я стал ждать.