Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանը գտնվում է Արարատի մարզի Ուրցաձոր գյուղի շրջակայքում եւ ընդգրկում է շուրջ 2000 հա տարածք` ձգվելով «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի հարավային սահմանի երկայնքով: Տարածքը 2011թվականից վերահսկվում է Վայրի բնության եւ մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի (FPWC) կողմից` որպես հատուկ պահպանվող տարածք, որին աջակցում են ՀՀ Բնապահպանության նախարարությունը, ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերությունը, բրիտանական Համաշխար- հային հողային միավորումը (World Land Trust) եւ Նիդերլանդների Բնության պահպանության միջազգային միության կոմիտեն (ԲՊՄՄ` IUCN NL): Հաշվի առնելով տարածքը մշտապես հսկողության տակ պահելու կարեւորությունը՝ ՎիվաՍել-ՄՏՍ-ը Վայրի բնության եւ մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամին նվիրաբերել է երեք տեսախցիկներ:
2012 թվականի գարնանը ապաստարանի անտառապահները նկատել են հովազի ոտնաթաթի հետքեր եւ գտել վերջինիս մազափնջի նմուշները, որոնք ուղարկվել են Իսրայելի լաբորատորիա` գենետիկ փորձաքննության, ինչի արդյունքում հաստատվել է, որ նմուշներն իրապես պատկանում են Կովկասյան հովազին: Մեկ տարի անց՝ 2013 թվականի հունիսի 30-ի գիշերն ապաստարանի տեսախցիկներն արձանագրել են հովազի պոչը: Արդեն օգոստոսի 7-ի առավոտյան ապաստարանի տարածքում տեղադրված տեսախցիկը նկարահանեց Կովկասյան հովազին՝ իր ողջ շքեղությամբ: Հիմնադրամի մասնագետները տեսագրության կադրերն ուսումնասիրելիս պարզել են, որ հովազն, ամենայն հավանականությամբ, ընկել է թակարդը եւ ունի ետին վերջույթների շարժողականության խնդիր, ինչը հաստատել է նաեւ Ռուսաստանի Դաշնության Գիտությունների Ազգային Ակադեմիայի Էկոլոգիայի եւ էվոլ յուցիայի ինստիտուտի ավագ գիտաշխատող, հայտնի գիտնական,
կենսաբանական գիտությունների թեկնածու Վիկտոր Լուկարեվսկին: Կովկասյան հովազի, ինչպես նաեւ այլ կենդանատեսակների տեսագրությունները, ինչպիսիք են Բեզոարյան այծերը, Անդրկովկասյան գորշ արջը, գառնանգղերը, գայլերը, վարազները եւ աղվեսները, 2010 թվականից ի վեր Վայրի բնության եւ մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամի եւ վերջինիս գործընկերների համատեղ ջանքերի շոշափելի արդյունքն են: Այս արդյունավետ կառավարման մոտեցման շնորհիվ ապաստարանն ապահովում է կենդանատեսակների համար անվտանգ մ իգրացիոն մ իջանցք եւ «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցի համար ծառայում որպես բուֆերային գոտի, ինչի մասին վկայում են ապաստարանի տարածքում բազմաթիվ այլ կենդանատեսակների տեսագրությունները: Սա հատկապես կարեւոր է, քանի որ Կովկասյան հովազ ի ներկայությունը պայմանավորված է տարածքում բավարար սննդի, տվյալ դեպքում` Բեզոարյան այծերի եւ վարազների առկայությամբ: Վայրի բնության եւ մշակութային արժեքների պահպանման հիմնադրամ ն իր գլ խավոր գործընկեր ՎիվաՍել-ՄՏՍ ընկերության հետ համատեղ Կովկասյան հովազ ի պահպանման վերաբերյալ հանրության իրազեկվածությունը բարձրացնելու եւ նոր սերնդին կրթելու ուղղությամբ մի շարք միջոցառումներ կկազմակերպի այս տարի, որոնց թվում են 6-րդ համահայկական նկարչական մրցույթը եւ «Արեւորդի» 4-րդ միջազգային բնապահպանական փառատոնի շրջանակներում անցկացվող կենդանիների դիմակահանդես-շքերթը:
Անհետացման եզրին գտնվող Կովկասյան հովազի բացառիկ կադրերը կարող եք դիտել այս հղումով
