▲ Դեպի վեր

ՎԵՐՋԻՆ ԼՈւՐԵՐԸ

Ուղիղ 1 տարի առաջ էս կարգի աննորմալ եմ եղել. Դավիթ Սանասարյան

Տարեք՝ նստացրեք էդ մարդկանց, էս ի՞նչ ձև ա...Նիկոլ Փաշինյանը զայրացավ

Կյանքում ոչ մի բան չի արել, 18 անգամ էլ գործից հանել են.Ծառուկյանն՝ «Իմ Քայլ»-ի պատգամավորի մասին

Սպասվում է ձյուն, Հայաստանին սպառնում են ջրհեղեղներ ու սողանքներ

Շահեն Մեղրյանի «Եղնիկները»



2013-03-22 00:28:40

Օրերս նշվեց «Եղնիկներ» հանրահայտ զորամասի ստեղծման 20-ամյակը (դժվար է ասել, թե... շուքով): Սակայն այս քսան տարիների ընթացքում շատերը զարմանալիորեն փորձում են մոռանալ «Եղնիկներ» պարտիզանական ջոկատի ու հետագայում նույնանուն զորամասի ստեղծողի՝ Շահեն Մեղրյանի անունը: Իսկ դա անհնար է, ճշմարտությունը, միևնույն է, ապտակում է կեղծ, շինծու, կուսակցականացված պատմությանը:

Իրականում եղել է հետևյալը:

Շահումյանի անկումից հետո Շահեն Մեղրյանը որոշում է սկսել պարտիզանական շարժում՝ թշնամու թիկունքում: Նա արագ ձևավորում է 30 հոգանոց առաջին ջոկատը և 1992-ի հունիսի 20-ին մտնում Հաթերքի անտառներ: Մի քանի օր անց թշնամին գրավում է Հաթերքը, այնուհետև հասնում է մինչև Մարտակերտ: Մեղրյանի «Եղնիկներ» հայդուկային ջոկատը ռազմական կայան է ընտրում Արտատափի անտառները, որտեղից էլ դիվերսիոն գործողություններով բազմիցս խոչընդոտում է թշնամու առաջխաղացմանը, թիկունքից հանկարծակի հարձակվելով թուրքերի վրա՝ պատճառելով մարդկային և տեխնիկայի բազմաթիվ կորուստներ: Սակայն ջոկատն ամբողջությամբ շրջափակման մեջ էր: Միակ գործող ռացիային մերոնք գրեթե չէին արձագանքում: Շատերը, այդ թվում և մեր իշխանությունները, հաշտվել էին Շահումյանի կորստի հետ: Եվ «Եղնիկներ» ջոկատին փորձում էին «մոռացության» մատնել: Արգելված էր օգնության հասնել մարտնչող «Եղնիկներին»: Սակայն մի քանի հայրենասեր ու հնարամիտ այրերի ջանքերով կազմակերպվում է երկու ուղղաթիռների թռիչքը Շահումյան: Խաբում են, թե իբր սահմանամերձ Շամշադին են մեկնում, սակայն իրականում թռչում են Շահումյան՝ Արտատափի անտառ: Այսպես թուրքի երախից փրկվում է «Եղնիկներ» ջոկատը: Սակայն Երևանում նրանց գրկաբաց չէին ընդունելու: Տղաները դա գիտեին: Մի քանի հոգով կազմակերպում են գաղտնի վայրէջք Հրազդանում: Տասը օր անց ջոկատը համալրվում է պրոֆեսիոնալներով և ուղղաթիռներով վերադառնում «Եղնիկների» ռազմակայան՝ թուրքերի որջը: Այդ պահից սկսած ջոկատի գործողություններն ավելի նպատակասլաց են դառնում: «Եղնիկները» համալրվում են շահումյանցիներով, թալիշցիներով, Երևանից մեկնած ֆիդայիներով և պրոֆեսիոնալ զինվորականներով: «Եղնիկները» կատարյալ գլխացավանք են դառնում թուրքերի համար: Դիվերսիոն գործողություններն ավելի հաճախ ու ավելի հուժկու են դառնում: Արդեն շուրջ 300 հոգանոց զորախմբի հայդուկապետ Շահեն Մեղրյանն իր անձնուրաց ֆիդայիներով փակում էր մայրուղիները, թշնամուն կտրում թիկունքից, հանկարծակի հարձակվելով ոչնչացնում էր ահռելի թվով զինտեխնիկա, թշնամուն պատճառում մեծ կորուստներ: Այս գործողությունները մեծապես նպաստեցին Մարտակերտի հաղթանակին ու Քարվաճառի ազատագրմանը: Սարսանգի ավազանում մի շարք գյուղեր ազատագրեց «Եղնիկները»: Թուրքերից մաքրվեցին Տոնաշենը, Հաթերքը, Մատաղիսը: Կատաղի մարտերը շարունակվում էին Գյուլիստանի և Շահումյանի ուղղությամբ:

Այլևս անհնար էր հաշվի չնստել «Եղնիկներ» զորախմբի հետ, և 1993-ի մարտի 11-ին ՀՀ պաշտպանության նախարարի հրամանով ստեղծվեց «Եղնիկներ» զորամասը, որի մարտիկները մինչ այդ 10 ամիս շարունակ թշնամու թիկունքում ջլատում էին թուրքերի ուժերը: Հրամանատար նշանակվեց Շահեն Մեղրյանը: «Եղնիկների» ռազմակայանը տեղափոխեցին Եղակեր: Առաջին անգամ օրինական զենք-զինամթերք հասցրին հայդուկներին: Ապրիլի 2-4-ը «Եղնիկներն» ազատագրեցին Գյուլիստանն ու Թալիշը: Ապրիլի 17-ին զոհվեց մեծ հայդուկապետը՝ Շահեն Մեղրյանը: Մեկ շաբաթ անց Երևանից հրաման եկավ՝ թողնել գրաված Գյուլիստանը և Շահումյանի բարձունքներն ու նահանջել Ղարաբաղ...

Այսպես է ստեղծվել «Եղնիկներ» զորամասը:

Այսօր իրենց տղաներին բանակ ճանապարհող ծնողները վախով են տալիս «Եղնիկներ» անունը, որովհետև խաղաղ պայմաններում դեռևս զինվորներ են սպանվում: Անհրաժեշտ է խիստ կարգուկանոն մտցնել այնտեղ, դրանով նաև կհարգենք լեգենդար «Եղնիկների» զոհված տղաների ու նրանց հայդուկապետ Շահեն Մեղրյանի հիշատակը:

 

ՀԱՅԱՑՔ թերթ







Нравится





Կայքում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Asekose.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ: Նյութերի ներքո` վիրավորական ցանկացած արտահայտություն կհեռացվի կայքից:

Լրահոս

На следующий день я пришел в редакцию с большим советским фотоаппаратом. Эта камера снимала на широкую пленку. На каждом пленке можно было снять 12 кадров. Заняв свое место, я стал ждать.