▲ Դեպի վեր

ՎԵՐՋԻՆ ԼՈւՐԵՐԸ

«Նիկոլ Փաշինյանի հետ տեղի կունենան բանակցություններ, որոնց ընթացքում կփորձենք լուծումներ գտնել». Կարեն Կարապետյան

Ուրախ չէի, երբ Րաֆֆին հրաժարվեց ԱՄՆ քաղաքացիությունից ու վերադարձավ Հայաստան. Ռիչարդ Հովհաննիսյան

Ի՞նչ եք կարծում Թուրքիան երբևէ կճանաչի Հայոց ցեղասպանությունը. Հարցում Երևանի փողոցներում

Վերջին անգամ ե՞րբ էիք այսքան ուրախացել. Հարցում Երևանի փողոցներում

Ո՞ր մի նստվածքը «ջրի երես» բարձրացնես



2016-03-21 14:54:17

1999թ.-ին ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի 30-րդ վեհաժողովում ընդունված որոշման համաձայն մարտի 21-ը նշվում է որպես պոեզիայի միջազգային օր: Ժամանակակից պոեզիայի, առկա խնդիրների և այլ հարցերի շուրջ զրուցել ենք երիտասարդ բանաստեղծ, արձակագիր Դավիթ Սամվելյանի հետ:

Ամեն գիրք կարդալուց հետո ուզես, թե չուզես, մեջդ նստվածք է մնում:

-Չի եղել բանաստեղծ կամ, թեկուզ, արձակագիր, որի ստեղծագործությունը կարդալուց հետո հենց որոշել եմ, որ պետք է անպայման գրեմ:

Ամեն գրող իր արժանիքն ունի և ասելիքը՝ նայած, թե ինչ տարիքում ես ու ինչ հոգեվիճակում: Եթե օրինակ վերցնենք բանաստեղծներին՝ Տերյանն աչքի է ընկնում մելամաղձությամբ ու նրբությամբ. Սևակը՝ կյանքի փիլիսոփայությամբ, Չարենցն ավելի պայքարող է ամեն բնագավառում և այլն: Ամեն գիրք, գրողի կարդալուց, ուզես, թե չուզես, մեջդ նստվածք է մնում, այ այդտեղ  դու պետք է որոշես, թե որ մի նստվածքը բարձրացնես «ջրի երես»:

Ինձ մոտ մի քիչ խառն է ստացվել, բայց ավելի շատ կյանքի, մարդկային հարաբերությունների ու մարդ-Աստված կապի փիլիսոփայությունն է գերակշռում: Դրա վրա երևի թե ազդել է նաև մասնագիտությունս: Կոնկրետ գրելաոճս սկզբում եղել է զուտ բանաստեղծական, ու այդ մի փոքր լուրջ սկիզբն ու փորձը եղել է 2004 թվականին, երբ դեռ ուսանող էի: Հետո ասելիքս ավելի ընդլայնվեց ու դարձավ, ինչպես գրականագետներն են բնորոշում, արձակ պոեզիա, բայց ոչ արձակ բանաստեղծություն:

Գրողը պետք է պատասխանատվություն զգա:

-Այսօր շատերի մոտ չափանիշ է առանց չափանիշների գրելը: Արվեստի բոլոր ճյուղերում են այնպիսի մոտեցումներ առաջացել, որ նրանց համար, ովքեր, եթե փոքր-ինչ կոնսերվատիվ են ու վերապահումով են մոտենում, ապա անընդունելի են համարում դա: Անհանգ գրելու ոճն, իհարկե, ավելի շատ վերցված է Արևմուտքից ու զուտ մոդայիկ է դարձել, ոմանք էլ պնդում են, որ ասելիքն այդպես ավելի լավ են կարողանում հասցնել ընթերցողին: Ուղղակի, իմ կարծիքով, եթե խոսքն այնքան դիպուկ ու բովանդակալից է, որ համարում են հրապարակելու արժանի, ապա կարող է դա գրվել նաև երկար տողով, ոչ թե «ջարդել» տողերի: Մոտեցման խնդիր է ու նաև ակնահաճո դարձնելու: Բայց, իրականում, դա հոգ չէ: Այ, ուրիշ հարց է կետադրական նշաններ չօգտագործելը: Եթե անգամ դրա մեջ են փորձում հոգեվիճակ ու մոտեցում արտահայտել, յուրօրինակ երևալ ու ընթեռնելի դառնալ, արդեն ցավում եմ: Դեմ եմ նաև ժարգոնին: Քաղաքային լեզվի ֆոլկլորն ու ժարգոնը տարբեր բաներ են: Եթե դիպվածային, իրավիճակային է, ուղիղ խոսքի մեջբերում,դա դեռ ոչինչ, հասկանալի է, իսկ եթե մի ամբողջ ստեղծագործություն կամ գիրք ժարգոնով է գրված, դա արդեն քննադատելի է:

Եվ, ընդհանրապես, գրողը պետք է պատասխանատվություն զգա, քանի որ յուրաքանչյուր գրվածք, գիրք առաջին հերթին դաստիարակչական, գեղագիտական ճաշակի ու աշխարհայացքի, մտածելակերպի ձևավորման գործառույթ է կատարում՝ որ տարիքում էլ լինի ընթերցողը: Պետք է գրել պարզ, բայց ոչ պրիմիտիվ:

 

Ժամանակակից բանաստեղծի խնդիրները:

Հիմա խնդիր ունեն բոլորը: Գրողի խնդիրներն առաջ են գալիս այն պահից սկսած, երբ որոշում է ստեղծագործությունը հրատարակել: Ոմանց մոտ դա սկսվում է հենց ֆինանսականից, մինչև ճիշտ՝ օբյեկտիվ, գրաքննադատի «ձեռքն ընկնելը»: Հետո գալիս է ճիշտ ներկայանալու խնդիրը, որն, իհարկե, արդեն իր խնդիրն է, և կախված չէ ուրիշներից: Ամենամեծ խնդիրներից մեկն առաջանում է գրախանութներում: Մեր գրախանութները մտնելիս այնպիսի տպավորություն է, որ գնորդը նախօրոք պետք է կողմնորոշված մտնի և կոնկրետ գիրքը գնի: Իսկ ինքնուրույն ուսումնասիրելու, մի քիչ գոնե կարդալու հնարավորություն չկա: Հարցնելուց էլ հաճախ նրանց վրա «բրթում» են իրենց իմացածների կամ իրենց մոտ կանգնած հրատարակությունների կամ գրողների գրքերը: Խնդիրներն էլի ավարտվում են ֆինանսականով, որովհետև օբյեկտիվ պատճառներով այսօր Հայաստանում հնարավոր չէ այնքան գիրք վաճառել, որի հասույթով հեղինակը կկարողանա ապրել մինչև հաջորդ գրքի հրատարակումը: Այսինքն, պրոֆեսիոնալ աշխատանքի առումով, և ոչ թե որակական, գրող դառնալու հնարավորությունը չկա:

 Զրույցը՝ Անի Կարապետյանի

Կարդացեք նաև՝  «Մեղավորը» Պարույր Սևակն էր







Нравится





Կայքում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Asekose.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ: Նյութերի ներքո` վիրավորական ցանկացած արտահայտություն կհեռացվի կայքից:

Լրահոս

На следующий день я пришел в редакцию с большим советским фотоаппаратом. Эта камера снимала на широкую пленку. На каждом пленке можно было снять 12 кадров. Заняв свое место, я стал ждать.